Peter de Roode - Advies & Consultancy | Organisatie advies en management trainingen



 




Ik wil me graag abonneren op de nieuwsbrief van Peter de Roode

Blog


2019-05-01 Boekrecensie 21 Lessen voor de 21e eeuw ÔÇô Yuval Noah Harari

Voor deze 3e bestseller van de Israëlische auteur moet je even gaan zitten, maar dan krijg je wel een fascinerend beeld van de wereld en haar toekomst voorgeschoteld. Nee, het is geen managementboek. En het is ook helemaal niet relevant of je het altijd eens bent met de auteur. Hij is weliswaar historicus maar betreedt met het grootste gemak andere vakdisciplines en weet met zijn enorme kennis en adembenemend betoog te houden waar voor- en tegenstanders het nog lang over zullen hebben. Grote thema’s als liberalisme, religie, nationalisme, immigratie en Artificial Intelligence (AI) worden met het grootste gemak met elkaar verbonden.

Je zou dit boek alleen al moeten aanschaffen voor de vele prachtige en originele quotes (“A
ls soort prefereert de mens macht boven waarheid. We besteden veel meer tijd om de wereld te beheersen dan om die te doorgronden.”) die erin vermeld staan.
Harari stelt dat nationalisme, religie en cultuur de mensheid verdelen in kampen waardoor mensen vijandig tegenover elkaar komen te staan waardoor wereldwijde samenwerking heel moeilijk wordt. Na de val van het fascisme en het communisme, stelt hij, raakt nu het liberalisme in de knel. Mensen denken niet in cijfers maar in verhalen. Het liberale verhaal is een verheerlijking van de menselijke vrijheid. Maar na 2008 zijn steeds meer mensen teleurgesteld in het liberale verhaal. Volgens Harari is  er geen alternatief voor het liberale verhaal. Zijn opvatting over de wereldpolitiek is interessant. Hij betoogt dat sprake is van globalisering maar dat elk land zelf weer groot en machtig wil zijn zoals de VS, de UK en Rusland. Het liberalisme heeft volgens de auteur geen antwoorden op de grote problemen zoals ontwrichting van het milieu en technologische ontwrichting. Harari vraagt zich af of het liberalisme zich opnieuw kan uitvinden.
Hij heeft het veel over religie. Als homo stoort het hem zichtbaar al die religieuze opvattingen over homo’s.  Geloof vergelijkt hij met nepnieuws. Een gedurfde uitspraak die hij uitgebreid toelicht. De gelovigen zijn nog steeds in de meerderheid. Maar hoe relevant zijn religies? Dat lijkt een retorische vraag gelet op de volgende uitspraak: “De overwinning van de wetenschap is zo groot dat ons hele idee van religie erdoor is veranderd. Wetenschappers worden steeds beter, maar dat geldt niet voor priesters”.
Hij censureert zichzelf dus niet en geeft openlijk zijn mening. Bijvoorbeeld over het Jodendom. Dat doet hij in combinatie met het onderwerp ‘nationalisme’. Met nationalisme is niets mis, zo stelt hij. Het gaat pas mis als bepaalde landen zich superieur achten boven andere landen. Het probleem begint als vaderlandsliefde omslaat in chauvinistisch ultranationalisme. Harari verwerpt het nationalisme van de Britten. Ze vergeten bij de Brexit dat er ook iets is als ‘veiligheid’ (ipv als immigratie). Volken denken vaak dat ze het belangrijkste land ter wereld zijn en daar komt de link met het Jodendom. Ook de Joden denken dat ze het belangrijkste volk ter wereld zijn. Harari helpt ze uit de droom. Ja, het is waar dat zonder het Jodendom het Christendom er niet zou zijn geweest, maar zo stelt hij retorisch: Is daarom Freud’s moeder ook van belang?
De auteur is onder de indruk van de ontwikkelingen in de schaakwereld en noemt die wereld als een voorbeeld waar we naar zouden kunnen kijken als optie voor de lange termijn. Hij bespreekt de schaakcomputer Alpha Zero die niets van mensen heeft geleerd maar toch tot zeer goede schaakprestaties kwam. Onwetendheid werd omgezet in creatief meesterschap in vier uur. Dit programma van Google kwam met nieuwe algoritmen waar de menselijke invloed zeer beperkt was.
We luisterden aanvankelijk naar God, daarna naar onszelf en in de toekomst misschien naar algoritmen. Hetgeen op gespannen voet staat met individuele vrijheid. Wat voor leven is dat als algoritmen ons leven bepalen? Wie de data heeft, heeft de toekomst. Data zijn vandaag de dag belangrijker dan land in de 21e eeuw, aldus Harari. Mensen zijn veel op facebook bezig met hun virtuele vrienden. Maar wat mensen misschien wel meer nodig hebben zijn de middelen om zich verbonden te voelen met hun eigen ervaringen.  Een fraaie quote in dit verband: “Je kunt geen gelukkig leven leiden, als je het contact verliest met je eigen lichaam”.
Als een goede cabaretier weet hij een naadloze verbinding te maken tussen diverse grote onderwerpen. Wat heeft nationalisme te maken met het milieuvraagstuk?, zo stelt hij de lezer de vraag. Gelukkig krijgen we ook het antwoord: Er is geen nationalistisch antwoord op de mondiale opwarming van de aarde. We zullen over de landgrenzen dit vraagstuk moeten oplossen.
Ook op het gebied van ‘immigratie’ heeft de historicus het nodige te melden. Hij laat zien wat de vraagstukken zijn en welke discussies die kunnen oproepen. Aan de hand van een fraai gedachte experiment (Koudië en Warmland) illustreert hij de problemen en wordt het duidelijk dat de vraagstukken zeer complex zijn en niet vanuit één perspectief beantwoord kunnen worden. Als de immigratie in Europa mislukt heeft dat enorme consequenties voor de liberale waarden, zo concludeert Harari.
Een fraai boek dat ongetwijfeld veel discussie oproept.




Eerdere posts

2019-05-01 Boekrecensie 21 Lessen voor de 21e eeuw ÔÇô Yuval Noah Harari
2019-01-30 Feitenkennis
2018-12-31 Het verhaal van je leven (boekrecensie)
2018-11-02 Talent versus volharding
2018-05-18 Reflecties bij een Action Learning leergang
2018-01-27 Prochaska en fasen van gedragsverandering
2017-10-04 Joseph Campbell
2017-09-10 Alleen voor vrouwen: de weg van de heldin
2017-05-07 Veranderen als denkhouding en de invloed van de Stoïcijnen
2017-02-13 Eigenaarschap en de reis van de held
2016-11-21 Kijken naar kunst maakt ons reflectiever
2016-06-27 Veranderkundige observaties bij de Brexit
2016-03-22 Alphabet: documentaire over verkeerde aannames
2016-02-06 Over kathedralen bouwen en stenen sjouwen
2016-01-18 Theatervoorstellingen in organisaties
2015-12-15 Samenwerken tussen organisaties is als wonen in het buitenland
2015-11-24 Positieve organisaties en tweetaligheid
2015-09-27 Over de Why en betekenis.
2015-04-22 Jobcrafting: naar een betere baan zonder weg te gaan
2015-04-01 Morele verontwaardiging
2015-03-06 Democratie, inspraak en de metafoor van de koekjesfabriek.
2015-02-11 De zichzelfwegcijferende gever
2018-11-23 In gesprek over geen tijd hebben
2014-10-30 Het braafste jongetje van de klas en single loop learning
2014-10-20 Arthur Gotlieb, de NZa en de rol van HRM
2014-09-14 Faciliteren van intrinsieke motivatie
2014-09-01 In dialoog treden
2014-06-09 Jezelf zijn
2014-04-14 Nieuw boek: De interne veranderaar
2014-03-05 Waarom de traditionele compliance-aanpak niet werkt en aanzet voor een alternatieve aanpak
2018-11-23 Leren en presteren
2014-02-03 Sociale innovatie en flow
2014-01-09 Praktijkboek Veranderdiagnose: een alternatief voor 80% mislukte veranderingen
2013-12-09 Duurzame inzetbaarheid: ieders verantwoordelijkheid
2013-10-30 De berijder, de olifant en het pad
2013-10-02 De opmars van de neurologie
2013-06-24 De kunst van het paradoxale leven
2013-05-06 Omgaan met onzekerheid. Over Mediocristan en Extremistan
2013-04-23 De moed tot waarheid
2013-04-08 Misstanden bij de VU
2013-03-11 De invloed van levensomstandigheden op individuele waarden
2013-02-25 Organisatieontwikkeling door persoonlijke ambitie
2013-02-01 De economie van goed en kwaad
2013-01-04 Invloed in tijden van verandering
2012-12-17 Wie ben ik om zijn gezag in twijfel te trekken?
2012-12-01 De liefde-haat-verhouding van organisaties met hun hero´sche leiders
2012-11-21 Imitatiegedrag
2018-11-23 The set up to fail syndrome
2012-10-24 Meer doen met minder
2012-10-24 Talentontwikkeling en gezond verstand


© 2019 pderoode.com