Peter de Roode - Advies & Consultancy | Organisatie advies en management trainingen



 




Ik wil me graag abonneren op de nieuwsbrief van Peter de Roode

Blog


2018-05-18 Reflecties bij een Action Learning leergang

In de leergang Action Learning die ik onlangs verzorgde legde ik de deelnemers een aantal vragen voor ter afronding van de leergang. Op de vraag waar men Action Learning voor zou willen inzetten, gaf men aan zich sterk te willen maken voor de vraag hoe je als leidinggevende er voor kan zorgen dat je samen iets bereikt. Managers, afdelingsleiders, schoolhoofden, coördinatoren en vele anderen hebben de uitdaging om mensen met elkaar te verbinden. Dat doe je niet door middel van kennis en inhoud maar vooral door als procesbegeleider op te treden. Toch blijft het een valkuil voor menig leidinggevende om problemen te signaleren en vervolgens zelf de branden te blussen. Onwillekeurig moest ik hier denken aan het boek van Joep Schrijvers ‘Hoe raak je ze kwijt’. Leiderschap blijft maar enkele jaren fris, aldus Schrijvers. Veel leiders creëren volgzame medewerkers. Volgzaamheid blijkt namelijk een lucratieve strategie te zijn. Medewerkers ‘maken sommen’ en berekenen hun kansen. Daarnaast hebben ze veel over voor orde en rust, stelt de auteur

Mijn tweede vraag was welke bovenstroomse thema’s er speelden in de eigen organisatie. Die bleken vooral te maken te hebben met het niet nemen van tijd voor de richting, en het niet nadenken over het waarom en betekenis, laat staan samen tot een gedeelde visie te komen. Tijd dus als excuus om  eerder opgestelde ambities niet te kunnen realiseren. Zo gezien zit men in een ratrace, loopt men steeds sneller, moppert men hier en daar wat over werkdruk, maar komt men er per saldo niet uit. Op dit punt moest ik denken aan de Deense hoogleraar Svend Brinkmann die in zijn boek ‘Standvastig’ stelt dat het er niet om gaat hoe je je ontwikkelt, maar: ‘hoe je stil staat. Hij vraagt zich af waarom snelheid een doel op zich is geworden. We proppen steeds meer in ons leven. 

De derde vraag kon natuurlijk niet uitblijven: Wat zijn de onderstroomse thema’s in jouw organisatie? De rode draad is dat leidinggevenden aangeven dat ze open moeten staan voor veranderingen en dat ze bereid moeten zijn om hun eigen angsten te overwinnen. De vraag die ze zichzelf stelden was: “Nemen we daarvoor eigenaarschap?” Mijn reflectie daarop is dat uit de comfortzone stappen per definitie ongemak en angst oproept en dat dat helemaal niet erg is. Maar het wordt pas ongemakkelijk -zo leerden de Stoicijnen ons reeds- als we gaan hechten aan wat we hebben of hadden. 'Nieuwsgierigheid' zegt Kashdan in diens gelijknamige boek, bestaat uit twee componenten: Rekbaarheid (open staan voor het nieuwe) en openheid (kunnen omgaan met de bijbehorende onzekerheid). Mensen kunnen zowel nieuwsgierig zijn naar het nieuwe en open staan voor veranderingen maar kunnen tegelijkertijd angstig zijn voor het onbekende. Het zijn twee kanten van een zelfde medaille. Veiligheid en vertrouwen zijn dan aan de orde om mensen verder te helpen stappen te zetten.

Bij mijn vierde vraag vroeg ik de deelnemers te reflecteren op de online vragenlijst ‘De Lerende Organisatie’. De resultaten had ik destijds in een één-op-één gesprek doorgesproken. Nu - vier maanden later-  nog eens opnieuw onder de aandacht gebracht. Welke inzichten deed men op? Het meest opvallend vond ik  dat men schreef dat men gericht was op het ‘Ik’ en minder op het ‘wij’. In het ergste geval schreef iemand is het ‘ieder voor zich’, ieder bezig met zijn eigen toko, waarbij niemand verantwoordelijk is voor het geheel. Naar archetypen vertaald: Afschuiven van de last. Korte termijn oplossingen worden geprefereerd boven duurzame. Persoonlijk Meesterschap is nodig om de lef en de moed te vertonen voor de dingen die we met elkaar graag willen. Mijn reflectie hierop is dat veel organisaties graag een ‘Lerende Organisatie’ willen zijn. Ik zou elke leidinggevende en medewerker willen vragen: "Welke offers ben jij daarvoor bereid te brengen? Wat ga jij doen om uit je comfortzone te stappen en voor al hoe?" Wanneer de antwoorden uitblijven: niet aan dit thema beginnen! Leren vereist immers paden betreden die onontgonnen zijn. Het brengt mij ook op de vraag: weten organisaties en hun medewerkers wel waar dat thema 'De Lerende Organisatie' voor staat? 

Bij de vijfde vraag vroeg ik naar acties die men wilde ondernemen. De deelnemers gaven aan dat ze het teamleren wilden versterken. Hoe? Door het gesprek aan te gaan, vragen te stellen en mentale modellen bloot te leggen. Hun medewerkers bewustwording te laten creëren door vragen als: Hoe leren wij eigenlijk? Zijn wij een team van 1+1= 2 of van 1+1= 3? Mijn reflectie hierop: realiseer je dat dit substantiële tijd kost binnen je weekagenda. Waar ga je die tijd als leidinggevende vandaan halen? Plan dat bovenstrooms en voer de gesprekken onderstrooms!

Tot slot vroeg ik bij vraag zes of men wilde reflecteren op de opdracht die ik ze aan het begin van de leergang had meegegeven, het maken van een systeemdenkloop samen met hun medewerkers om de vraag helder te krijgen: “Wat speelt er hier?”  Men gaf aan dat men door de denkloop leerde naar het geheel te kijken. Maar dat het maken van een systeemdenkloop ook een bewustwordingsproces is. Denkloops leren je na te denken, schreef een deelnemer, over de vraag: Waarom doen we bepaalde dingen? Door te visualiseren van een probleem, brengen we de concretisering van de essentie dichterbij. De denkloops zijn de visualisatie van onze mentale modellen. Mijn reflectie hierop is dat de systeemdenkloop de moeilijkste opdracht is van de gehele Action Learning leergang maar dat het wisselgeld dat je ervoor terug krijgt, namelijk bewustwording  creëren bij het gehele team over de vragen waar we staan, wat doen en waar we naar toe gaan en vooral waarom?, hoog is.
Deze leergang was vooral reflecteren op jezelf. Wat doe ik, waarom en kan het anders? Om de eerder aangehaalde Svend Brinkmann te citeren: “Het gaat er niet om hoe je je ontwikkelt, maar hoe je stilstaat”. Zijn landgenoot Rasmus Ankersen zei het nog wat dramatischer: “Winnaars zijn verliezers die reflecteren”.

 




Eerdere posts

2018-05-18 Reflecties bij een Action Learning leergang
2018-01-27 Prochaska en fasen van gedragsverandering
2017-10-04 Joseph Campbell
2017-09-10 Alleen voor vrouwen: de weg van de heldin
2017-05-07 Veranderen als denkhouding en de invloed van de Stoïcijnen
2017-02-13 Eigenaarschap en de reis van de held
2016-11-21 Kijken naar kunst maakt ons reflectiever
2016-06-27 Veranderkundige observaties bij de Brexit
2016-03-22 Alphabet: documentaire over verkeerde aannames
2016-02-06 Over kathedralen bouwen en stenen sjouwen
2016-01-18 Theatervoorstellingen in organisaties
2015-12-15 Samenwerken tussen organisaties is als wonen in het buitenland
2015-11-24 Positieve organisaties en tweetaligheid
2015-09-27 Over de Why en betekenis.
2015-04-22 Jobcrafting: naar een betere baan zonder weg te gaan
2015-04-01 Morele verontwaardiging
2015-03-06 Democratie, inspraak en de metafoor van de koekjesfabriek.
2015-02-11 De zichzelfwegcijferende gever
2015-01-13 In gesprek over ‘geen tijd hebben’
2014-10-30 Het braafste jongetje van de klas en single loop learning
2014-10-20 Arthur Gotlieb, de NZa en de rol van HRM
2014-09-14 Faciliteren van intrinsieke motivatie
2014-09-01 In dialoog treden
2014-06-09 Jezelf zijn
2014-04-14 Nieuw boek: De interne veranderaar
2014-03-05 Waarom de traditionele compliance-aanpak niet werkt en aanzet voor een alternatieve aanpak
2014-02-18 Leren én presteren
2014-02-03 Sociale innovatie en flow
2014-01-09 Praktijkboek Veranderdiagnose: een alternatief voor 80% mislukte veranderingen
2013-12-09 Duurzame inzetbaarheid: ieders verantwoordelijkheid
2013-10-30 De berijder, de olifant en het pad
2013-10-02 De opmars van de neurologie
2013-06-24 De kunst van het paradoxale leven
2013-05-06 Omgaan met onzekerheid. Over Mediocristan en Extremistan
2013-04-23 De moed tot waarheid
2013-04-08 Misstanden bij de VU
2013-03-11 De invloed van levensomstandigheden op individuele waarden
2013-02-25 Organisatieontwikkeling door persoonlijke ambitie
2013-02-01 De economie van goed en kwaad
2013-01-04 Invloed in tijden van verandering
2012-12-17 Wie ben ik om zijn gezag in twijfel te trekken?
2012-12-01 De liefde-haat-verhouding van organisaties met hun heroïsche leiders
2012-11-21 Imitatiegedrag
2012-11-09 The set up to fail syndrome
2012-10-24 Meer doen met minder
2012-10-24 Talentontwikkeling en gezond verstand
2012-07-11 Naar een MD programma Nieuwe Stijl


© 2018 pderoode.com