Peter de Roode - Advies & Consultancy | Organisatie advies en management trainingen



 




Ik wil me graag abonneren op de nieuwsbrief van Peter de Roode

Blog


2016-03-22 Alphabet: documentaire over verkeerde aannames

Stel dat uw organisatie al vele jaren aannames hanteert die niet juist zijn. Wat dan? Bijvoorbeeld dat uw klanten helemaal niet zo tevreden zijn over de producten en diensten die u levert. Zou u aan de bel trekken en proberen de ongemakkelijke waarheid aan de man te brengen of maar zien waar het schip strandt?
Ongetwijfeld zullen medewerkers in de voedselindustrie, banken, thuiszorg of de kledingbranche zich wel eens afgevraagd hebben of het ‘allemaal wel klopt’ wat ze aan het doen zijn. Een dergelijke twijfel zou nu ook gehoord kunnen worden in het onderwijs: van hoog tot laag onderwijs en worldwide. De Oostenrijkse documentairemaker Erwin Wagenhofer maakte in 2014 een documentaire genaamd ‘Alphabet’ (Voor een trailer op YouTube, klik hier) die grote vraagtekens zet bij de onderliggende aannames van het huidig onderwijs. Het perfect geoliede en ingerichte onderwijssysteem dat de moderne mens denkt ingericht te hebben, zou leiden tot veel ongelukkige sentimenten. De druk van het presteren trekt een zware wissel op leerlingen van jong tot oud. Scholen zouden zijn verworden tot machines die objecten met diploma’s afleveren om hen zo klaar te stomen voor het bedrijfsleven. De documentaire werd aangekondigd als een ‘ode aan de menselijke verbeelding, in de vorm van een aanklacht tegen op competitie en kwantificeerbare resultaten gebaseerd onderwijs’. Het uitgangspunt van de documentaire is dat onze aannames niet goed zijn. Ons onderwijs zou te sterk gebaseerd zijn op het concurrentie denken, op de economische eisen en met vergelijken, beoordelen en veroordelen als zwaartepunten. De documentaire laat zien hoe wereldwijd leerlingen beroofd worden van hun creativiteit. Aan de ene kant willen we onze leerlingen zo hoog mogelijk brengen, maar houden we de touwtjes zelf stevig in handen. Wie is hier ‘we’ zul je je afvragen. Welnu, dat zijn niet alleen de mensen in het onderwijs maar ook de opvoeders. Die gaan volgens Wagenhofer ook niet vrij uit: ze zetten hun kinderen al vroeg onder druk om te presteren.

Als dit allemaal waar zou zijn, waarom zouden scholen dit doen? Het antwoord dat Wagenhofer geeft, is dat de wereld vooral rationeel wordt benaderd op basis van economische markteisen. Dat is bepaald geen nieuwe gedachte en reeds opgetekend in de Verlichting en recentelijk zelfs door een econoom (Sedlacek) fraai verwoord in diens boek ‘De economie van goed en kwaad’. (Voor mijn blog over dit boek, klik hier). Groei gaat ten koste van geluk, kalmte en harmonie en zet moraliteit onder druk, aldus Sedlacek.

Scholen zijn er op gericht, aldus de documentairemaker, om grote bedrijven hun strategische doelen helpen te realiseren. Ik schat in dat de gemiddelde docent in Nederland niet wakker zal liggen van deze kritiek. Misschien ligt dat anders bij de constatering dat scholen vooral aan het instrueren zijn en niet echt uitnodigen tot leren. Dit treft immers de kern van het onderwijs, het bestaansrecht. We horen de fameuze Brit Ken Robinson, pardon Sir Ken Robinson, in de documentaire opmerken dat scholen vooral opleiden tot standaardantwoorden en daarmee creativiteit doden. Het divergente denken zouden we vooral beheersen op de leeftijd van 3-5 jaar maar daarna wordt het allengs minder. De school speelt daarin een negatieve rol, aldus Robinson.
Een andere aanname die verscholen ligt in het onderwijssysteem heeft te maken met cijfers en de bijbehorende onderlinge competitie. Cijfers komen vaak tot stand door gemiddeldes te berekenen, gemiddeldes van de klas wel te verstaan. Daarmee is de competitie (en: de stress) begonnen omdat kinderen met elkaar vergeleken worden. Dit gebeurt eveneens in het bedrijfsleven. Opmerkelijk is daar dat HR managers zich niet of nauwelijks bewust zijn van de wijze waarop de beoordeling in hun organisaties berust (absoluut of relatief). Dat constateer ik na 13 jaar het vak Strategisch HRM te geven op een Business School. Ik vraag me af hoe dat op scholen is.

Wagenhofer merkt op dat we onze leerlingen zo lang mogelijk uit de concurrentiestrijd moeten houden, maar dat we precies het omgekeerde doen. Al met al een interessante documentaire waar niet iedereen het mee eens hoeft te zijn, maar waar vooral over in dialoog kan worden gegaan. Samen kijken en dan gezamenlijk beelden uitwisselen met u in de rol van gespreksleider. Durft u het aan of hebt u geen tijd en kijkt u weg? U durft? Prima, dan nog even de DVD bij Bol.com bestellen (€ 9.99) en niets staat u in de weg om een goed gesprek aan te gaan over mogelijke aannames. Ik wens u veel succes en bovenal veel plezier!

 




Eerdere posts

2017-10-04 Joseph Campbell
2017-09-10 Alleen voor vrouwen: de weg van de heldin
2017-05-07 Veranderen als denkhouding en de invloed van de Stoïcijnen
2017-02-13 Eigenaarschap en de reis van de held
2016-11-21 Kijken naar kunst maakt ons reflectiever
2016-06-27 Veranderkundige observaties bij de Brexit
2016-03-22 Alphabet: documentaire over verkeerde aannames
2016-02-06 Over kathedralen bouwen en stenen sjouwen
2016-01-18 Theatervoorstellingen in organisaties
2015-12-15 Samenwerken tussen organisaties is als wonen in het buitenland
2015-11-24 Positieve organisaties en tweetaligheid
2015-09-27 Over de Why en betekenis.
2015-04-22 Jobcrafting: naar een betere baan zonder weg te gaan
2015-04-01 Morele verontwaardiging
2015-03-06 Democratie, inspraak en de metafoor van de koekjesfabriek.
2015-02-11 De zichzelfwegcijferende gever
2015-01-13 In gesprek over ‘geen tijd hebben’
2014-10-30 Het braafste jongetje van de klas en single loop learning
2014-10-20 Arthur Gotlieb, de NZa en de rol van HRM
2014-09-14 Faciliteren van intrinsieke motivatie
2014-09-01 In dialoog treden
2014-06-09 Jezelf zijn
2014-04-14 Nieuw boek: De interne veranderaar
2014-03-05 Waarom de traditionele compliance-aanpak niet werkt en aanzet voor een alternatieve aanpak
2014-02-18 Leren én presteren
2014-02-03 Sociale innovatie en flow
2014-01-09 Praktijkboek Veranderdiagnose: een alternatief voor 80% mislukte veranderingen
2013-12-09 Duurzame inzetbaarheid: ieders verantwoordelijkheid
2013-10-30 De berijder, de olifant en het pad
2013-10-02 De opmars van de neurologie
2013-06-24 De kunst van het paradoxale leven
2013-05-06 Omgaan met onzekerheid. Over Mediocristan en Extremistan
2013-04-23 De moed tot waarheid
2013-04-08 Misstanden bij de VU
2013-03-11 De invloed van levensomstandigheden op individuele waarden
2013-02-25 Organisatieontwikkeling door persoonlijke ambitie
2013-02-01 De economie van goed en kwaad
2013-01-04 Invloed in tijden van verandering
2012-12-17 Wie ben ik om zijn gezag in twijfel te trekken?
2012-12-01 De liefde-haat-verhouding van organisaties met hun heroïsche leiders
2012-11-21 Imitatiegedrag
2012-11-09 The set up to fail syndrome
2012-10-24 Meer doen met minder
2012-10-24 Talentontwikkeling en gezond verstand
2012-07-11 Naar een MD programma Nieuwe Stijl


© 2017 pderoode.com