Peter de Roode - Advies & Consultancy | Organisatie advies en management trainingen



 




Ik wil me graag abonneren op de nieuwsbrief van Peter de Roode

Blog


2012-12-01 De liefde-haat-verhouding van organisaties met hun heroïsche leiders

De afgelopen week stond in het teken van het nieuws rondom de persoon Diederik Stapel. U weet wel de ontmaskerde prof die alles bij elkaar verzon, data fakete en de mooiste conclusies bedacht die zo spannend klonken dat ze zelfs het acht-uur journaal haalden. ‘Vlees eten maakt ons hufteriger’, was een voorbeeld van zo’n conclusie. Inmiddels heeft Stapel boetedoening gedaan en zijn spijt betuigd. Dat wil zeggen; hij las een zelfgemaakt stuk voor en gaf niet de gelegenheid tot vragen stellen. Voor mij een teken dat hij er niet veel van meende. Het is veel te rationeel. Zelfs Journaallezer Rob Trip liet merken dat hij er weinig van geloofde. Daarnaast heeft Stapel een boek geschreven ‘Ontsporing’ dat zojuist verschenen is. Misschien krijgen we daar antwoord op de vraag : “Hoe heeft het zo ver kunnen komen?”
De kwestie Stapel is helaas niet uniek. In menig organisatie moeten personen rondlopen die op een zelfde manier leidinggeven. Ik noemde dit in mijn laatste boek ‘Leidinggeven kun je zelf!’: ‘De heroïsche leider’.
Kenmerkend voor deze leiders is dat ze gericht zijn op zichzelf. Anderen zien zij als een middel om doelen te bereiken. Hun doelen. De ontwikkeling van hun mensen is niet wat hen boeit.

In de westerse samenleving geloven graag in helden die het verschil kunnen maken. Daarom adoreren we Steve Jobs, Thomas Edison en vele anderen. Wat we niet zien –of willen zien- is de onzichtbare samenwerking van veel mensen die meewerkten aan het succes van genoemde individuen.
Hoogleraar Kunneman spreekt in zijn boek ‘Voorbij het dikke-ik’  niet over heroische leiders maar over het 'dikke ik': ‘een eigentijdse figuur die zich openbaart met grote kracht in de ruimte’. Kunneman stelt dat deze personen niet alleen weldoorvoed zijn –Stapel is een uitzondering maar die eet ook geen vlees-  maar ook lomp of zelfs gewelddadig gedrag vertonen. Het dikke-ik mist menselijke kwaliteiten zoals ruimdenkendheid, openheid voor de dialoog en morele betrokkenheid. Je zou kunnen zeggen dat het dikke-ik de ratio uitvergroot, zich manifesteert in de bovenstroom en de onderstroom negeert.

Wat maakt dat organisaties dit type leider een podium bieden? Ik veronderstel dat organisaties geïmponeerd zijn door hun affiniteit op economisch of financieel gebied. De heroïsche leiders zien mogelijkheden om geld te genereren en vooral om kosten te besparen. Dat komt veel organisaties goed uit vooral in deze tijd van crisis. Wat zij niet zien is dat deze leiders hen ook in deze problemen hebben gebracht en daarom nauwelijks in staat zijn om dergelijke problemen op te lossen. Denk aan de opmerking van Einstein: je kunt een probleem niet oplossen vanuit het perspectief waarin het is ontstaan.

In de bovenstroom hebben organisaties een financieel en economische uitdaging (of gewoon: ’probleem’). Maar in de onderstroom gebeuren heel andere dingen: werknemers maken zich zorgen over de flexibilisering van de arbeid, de versoepeling van het ontslagrecht. Ze willen niet harder werken maar willen meer vrije tijd, en hebben last van stress en burn-out. Een op de acht werknemers heeft in Nederland inmiddels een burn out en de verwachting is dat dit aantal groeit. Depressie zou volksziekte nummer één gaan worden.
Wanneer organisaties zouden beseffen dat grootse prestaties alleen geleverd kunnen worden wanneer hun mensen zich veilig voelen, geïnspireerd zijn en uitgedaagd voelen, zullen zij op een andere manier naar hun (heroïsche) leiders gaan kijken. Echter zolang er geen paradigmawisseling optreedt voor ons doorgeschoten Verlichtingsdenken, zullen we het nieuws over Diederik Stapel afdoen als een incident in plaats van het te zien als het topje van de ijsberg.




Eerdere posts

2017-10-04 Joseph Campbell
2017-09-10 Alleen voor vrouwen: de weg van de heldin
2017-05-07 Veranderen als denkhouding en de invloed van de Stoïcijnen
2017-02-13 Eigenaarschap en de reis van de held
2016-11-21 Kijken naar kunst maakt ons reflectiever
2016-06-27 Veranderkundige observaties bij de Brexit
2016-03-22 Alphabet: documentaire over verkeerde aannames
2016-02-06 Over kathedralen bouwen en stenen sjouwen
2016-01-18 Theatervoorstellingen in organisaties
2015-12-15 Samenwerken tussen organisaties is als wonen in het buitenland
2015-11-24 Positieve organisaties en tweetaligheid
2015-09-27 Over de Why en betekenis.
2015-04-22 Jobcrafting: naar een betere baan zonder weg te gaan
2015-04-01 Morele verontwaardiging
2015-03-06 Democratie, inspraak en de metafoor van de koekjesfabriek.
2015-02-11 De zichzelfwegcijferende gever
2015-01-13 In gesprek over ‘geen tijd hebben’
2014-10-30 Het braafste jongetje van de klas en single loop learning
2014-10-20 Arthur Gotlieb, de NZa en de rol van HRM
2014-09-14 Faciliteren van intrinsieke motivatie
2014-09-01 In dialoog treden
2014-06-09 Jezelf zijn
2014-04-14 Nieuw boek: De interne veranderaar
2014-03-05 Waarom de traditionele compliance-aanpak niet werkt en aanzet voor een alternatieve aanpak
2014-02-18 Leren én presteren
2014-02-03 Sociale innovatie en flow
2014-01-09 Praktijkboek Veranderdiagnose: een alternatief voor 80% mislukte veranderingen
2013-12-09 Duurzame inzetbaarheid: ieders verantwoordelijkheid
2013-10-30 De berijder, de olifant en het pad
2013-10-02 De opmars van de neurologie
2013-06-24 De kunst van het paradoxale leven
2013-05-06 Omgaan met onzekerheid. Over Mediocristan en Extremistan
2013-04-23 De moed tot waarheid
2013-04-08 Misstanden bij de VU
2013-03-11 De invloed van levensomstandigheden op individuele waarden
2013-02-25 Organisatieontwikkeling door persoonlijke ambitie
2013-02-01 De economie van goed en kwaad
2013-01-04 Invloed in tijden van verandering
2012-12-17 Wie ben ik om zijn gezag in twijfel te trekken?
2012-12-01 De liefde-haat-verhouding van organisaties met hun heroïsche leiders
2012-11-21 Imitatiegedrag
2012-11-09 The set up to fail syndrome
2012-10-24 Meer doen met minder
2012-10-24 Talentontwikkeling en gezond verstand
2012-07-11 Naar een MD programma Nieuwe Stijl


© 2017 pderoode.com